A Canda

sabado 17 maio 2014

As árbores agromaban despois dun inverno alongado. Sucedíanse vertixinosamente a través do cristal do coche que me transportaba. Nada semellaba novo, nada semellaba vello, conversas itinerantes á espera de alcanzar o destino. Preguntas con respostas dubidosas, desexo por chegar, día claro e soleado e no horizonte o camiño que me agardaba.

Tal vez, no meu imaxinario, Lubián non fose máis que un nome identificado en sinais de tráfico que indicaban unha dirección, presentes nalgunha estrada. O nome dunha poboación escrita sobre un mapa, que houbera de aceptar debido a que non podo cuestionar todo aquelo que aparece nos libros. Por qué houbera de saber que nunha ladeira remota habitada primitivamente por lobos, ubicada entre as montañas, se erguera un núcleo de casas de pedra con tellados de pizarra; por qué me houbera de ver sorprendido pola cuidadosa restauración das súas construccións, pola limpeza das súas rúas, polo especial gusto no deseño das súas prazas e recantos; por qué me tiña que preguntar se os nomes das rúas estaban escritos en galego cando políticamente (sinto lixar este texto con esta palabra tan despreciable) aquel territorio estaba afastado de Galicia por unha liña imaxinaria; por qué me tiña que sorprender escoitar ós veciños daquela poboación falar en galego... será porque estou anegado de información falseada interesadamente. Porque Galicia chega alá onde hai un galego orgulloso da súa procedencia, da súa terra; porque os trazos grosos dibuxados nos mapas que delimitan territorios, non son máis que liñas imaxinarias pintadas por persoas cegas de sentimentos, alleas á verdadeira identidade dos habitantes dos distintos lugares; porque Galicia é infinita.

A auga, como acompañante transparente, fluía de calquera parte e buscaba a canle que a levara deica o río. O río baixaba ruidoso nesta época do ano, recollendo afluentes a cada pouco. Unha igrexa ó comezo do monte detivo o meu paso e invitou á miña curiosidade. Un cartel ó pé da entrada ilustroume acerca da súa historia. Ó final explicaba que o santuario era especialmente venerado polos segadores galegos que acudían á sega a Castela. Emocioneime. Pensaba naquela xentiña que camiñaba centos de quilómetros na busca do seu sustento e no das súas familias que quedaban en Galicia. Pensaba nos meus avós e nalgún tío, xa falecidos, que nalgún momento haberían pisado aqueles camiños barrentos con chancos de madeira, mentres eu deixaba as pisadas efémeras das miñas zapatillas deportivas naquel chan doloroso...

A subida ó porto da Canda encheume de satisfacción á vez que de cansazo. Carballos, bidueiros, castiñeiros espallábanse por toda a paisaxe á espera de agromar. A auga baixaba brillante polo camiño en pequenos regos que non impedían o tránsito. Ó lonxe divisábanse pequenos montóns de neve nas montañas aínda non derretida. E na soidade daquela paraxe era feliz.

Cando cheguei ó cumio do porto, cartéis indicativos dábanme a benvida a Galicia. Acaso aquel monte que viña de ascender non era tamén territorio galego? Bebín auga nunha fonte que había ó pé do camiño antes de lanzarme vertixinosamente pola outra cara do porto ansioso por alcanzar a primeira poboación. Estaba sendo mediodía e o meu estómago só entendía de rutinas.

Extensas pradeiras pintaban de verde claro as ladeiras. Nelas ollábanse puntos rubios espallados que viñan a ser vacas e becerros. Conforme me achegaba ía escoitando o monótono soar das campaíñas que penduraban do seu pescozo. O pobo da Canda deume a benvida silencioso e solitario. Pasei sen ser visto, coma se non existira. A Vilavella, seguinte poboación, acolleume á hora de xantar, pero non me detiven. Pregunteille a un veciño por un sitio onde comer. A resposta do aldeán, desganada e desconfiada, sen aclarar moito e certamente imprecisa. Decidín continuar até o Pereiro. Un río, cun caudal considerable, seguíame a certa distancia, pero co seu son sempre presente. Pequenos regos cruzabanse a miúdo no meu camiño con destino ó río grande. As vacas mirábanme con indiferencia. Detívenme ante unha becerra nova, a certa distancia. Mirábame de esguello. Revirouse e ameazaba con embestirme. Eu levaba un pau longo na man e para nada me atemorizaba. Aínda agardei un bo cacho. Resultábame simpática. Pero estaban a piques de ser as tres da tarde. O sol apretaba dende o ceo e a fame comezaba a debilitarme. Avancei ata o Pereiro. Preguntei a un veciño sobre un lugar onde xantar e indicoume que á saída do pobo había un cartel onde se publicaban dous restaurantes. Así era. Setecentos metros e o ceo agardábame en forma de prato cheo de comida. Naquel intre a miña existencia non tiña outro motivo, outra preocupación. Setecentos couces no cú lle había que meter ó que pintara aquel cartel. Había ben máis dun quilómetro, costa arriba, por un camiño asfaltado, sen nengunha sombra, naquela hora de evidente debilidade. Por se fora pouco, tras unha longa recta, preto da primeira casa, o camiño dividíase en dous, sen indicación algunha que me axudara a tomar unha determinación. “Rabo de boi, rabo de besta, díxome Deus que era por esta”: non me quedaba outra elección, a pesar do importante temor a trabucarme, que me faría desandar o andado, tendo en conta aquelas horas e as miñas circunstancias.

Acertei. Máis adiante, un gran número de coches e camións ocupaban o espazo grande que se extendía diante do restaurante a modo de aparcamento. Cheo de suor e coa mochila ó lombo entrei. Un mostrador longo atendido por dúas camareiras, dous ou tres clientes sentados en tallos ó pé da mesma, é o fondo un pequeno grupo de persoas agardando. Quitei o sombreiro e preguntei a unha das camareiras a posibilidade de comer, cando xa pasaba moito das tres da tarde. A resposta foi afirmativa, aínda que me dixo que había de esperar a que me chamara algún camareiro dos do comedor, que estaba ó fondo. Enchinme de paciencia sabendo que non me quedaba outra.

Mentres agardaba á porta do comedor, unha moza loira, duns trinta anos, saíu de dentro. Miroume ós ollos e foise sentar nunha mesa, soa, a un par de metros de min. Levaba un vestido de peza única, que facía as veces de xersei e falda, de punto e cor crema, coa particularidade de que a parte inferior, ademáis de ser corta, facía unha especie de arco, polo que no centro a tela apenas conseguía taparlle as cadeiras. Aquel detalle xunto co seu elegante desprazamento facíana especialmente atractiva. E ela sabíao. Non obstante deume lixeiramente as costas e dispúxose a mirar unha revista. Eu alternaba a miña mirada entre os camareiros que atendían as mesas do comedor e a mesa do bar na que estaba sentada a moza loira. Ela mostraba unha faciana de impaciencia, como se estivera esperando a alguén. Ergueuse e camiñou lentamente ata unha máquina expendedora de tabaco que había ó fondo. Os meus ollos abertos non pestanexaban. Estivo mirando pero non retirou nengún paquete. E regresou co mesmo paso. Semellaba que camiñaba por unha pasarela. Non fun capaz de aguantarlle a mirada e tornei angustiado os meus ollos cara o comedor. Parecía invisible para os camareros. Certamente estaba ateigado o local.

Do que sucedeu a continuación aínda hoxe lle trato de atopar a explicación. Traguei o cuspe con tódalas miñas forzas e a pesar do suor e do colorado que me atopaba polo sol, decidín ir a sentarme á súa mesa. Desculpeime decindo que estaba canso e, a pesar de que había máis mesas e cadeiras libres naquel espazo, aquela era a que máis preto tiña. Mantivo uns segundos a mirada cravada en min, tornou a súa sorpresa en incredulidade e baixou os ollos novamente cara a revista. Eu non tiña moi claro como continuar, pero xa postos algo debía decir. Pregunteille o seu nome e despois dun breve silencio (infinito na miña percepción) respondeume:

-Con esa pregunta non vas a desvelar ningunha das túas dúbidas.

Deixoume totalmente descolocado.

Indubidablemente que non ía descubrir nada, pero eu naquelas circunstancias resultábame complexo ordenar as miñas ideas. Tal vez só quixera manter unha conversa mentres non me chamaban para comer. Ou tal vez, como ela pensaba, quería saber realmente quen era e que escondía aquela muller fermosa e intrigante. O que estaba claro era que ela xa me levaba unha certa distancia nun percorrido do que eu aínda estaba buscando o principio.

Pero cando o fracaso non é unha opción senón unha única posibilidade, non queda outra que tirar para adiante. E a seguinte pregunta tampouco me ía levar a nengunha parte, pero tiña que decir algo para saír do bloqueo no que me atopaba.

-Eres de por eiquí? –preguntei novamente.

Pasou folla. Mostrou preocupación polo que acababa de ver, pero só foi un intre.

-E a ti qué te trae a este lugar, aparte da fame, imaxino? –preguntou, aínda que nun tono desinteresado, sen quitar a mirada da revista.

Collín aire. Percibín coma se unha nube se apartara de diante do sol e a luz voltara a inundar a penumbra na que me vira sumerxido.

-Estou facendo sendeirismo. Veño dende Lubián e decidín determe eiquí para comer.

-Ah.

Foi todo o que dixo. Eu intentaba a toda présa aclarar aquela situación mentres agardaba que se extendera un pouco máis na súa resposta

-A verdade –insistín- é que me apetecía falar un pouco contigo... En realidade gustaríame coñecerte.

-Pero non viñas xantar? –interrumpiume.

-A ver, si. Pero mentres que non me chaman...

Ergueuse e miroume dende arriba con esa superioridade que demostra sentirse inaccesible. Sorriu. E naquel sorriso deixou escapar un xesto de compresión.

-Pois xa me coñeces –exclamou ó tempo que recollía o bolso que tiña enriba da mesa.

-Xa te vas –preguntei.

Volveu a sorrir. Avanzou un par de pasos ata porse fronte a min.

-Está o camareiro agardando por ti. E eu eiquí soa xa non fago nada. Quizá voltemos a vernos nalgunha outra parte.

E botou a andar cara a porta sen darme opción sequera a despedirme. Seguinna coa mirada hipnotizado polo seu movemento.

Cando a perdín de vista e xirei a mirada estaba o camareiro cun sorriso pillo esperando que o mirara para facerme o sinal de que podía ir a comer. Polo menos a comida foi abundante e saborosa.

Retomei o camiño co bandullo cheo e un sol abrasador. Quería atopar unha sombra para descansar pero non se vía nada arredor. Os carballos existentes eran serodios e aínda non agromaran. Fóra das pradeiras, o monte estaba queimado. Seguramente ardera habería uns tres anos e a vexetación que voltara nacer apenas levantaba uns poucos centímetros do chan. Pero un pouco máis adiante a paisaxe trocou, surxindo voluminosos penedos de granito. Ó pé dun que era xigante senteime a descansar, aproveitando a súa sombra.

Na infinita soidade na que me atopaba, perdido no medio do monte cavilaba na miña vida. Os recentes problemas laborais provocábanme inquedanza. Asuntos familiares pendentes de resolver, incluida a saúde dos pais. Unha viaxe que tiña que organizar, en parte tamén necesaria para aparcar as consecuencias do meu último fracaso amoroso... Cando de súpeto se instalou no meu pensamento a moza que acababa de coñecer no restaurante. Deille unhas voltas ó sucedido, agora xa máis tranquilo. Creín entender algo do sucedido e motiveime coa posibilidade de voltar a atopala. E con ese pensamento positivo púxenme de novo en marcha.

Agora atravesaba un monte cheo de penedos graníticos. O chan era areento e o sendeiro que seguía estaba cheo de pedriñas. A vexetación apenas levantaba unha cuarta do chan e era evidente que algún lume asolara aquel monte pouco tempo atrás. Semellaba unha paisaxe lunar constituida case que exclusivamente por area e pedras. Miraba arredor e non vía a ninguén. Todo estaba inmóbil. Pero tiña encanto. Había algo que facía daquela paraxe un sitio especial. Ollaba e ollaba e non conseguía percibir que tiña aquela paisaxe tan triste que a facía encantadora. Ata que me dei conta. Cómo non me percatara antes? O son persistente dun regato que transitaba entre as pedras era unha melodía que me enchía especialmente. Acompañábame naquel camiñar solitario. Sentíame vivo, relaxado, alleo as preocupacións cotiáns, desexoso de alcanzar novas metas, de afrontar outras aventuras, de disfrutar de cada segundo que esta xenerosa vida me concedía diariamente. E así continuei ata divisar a seguinte poboación que me agardaba nesta miña existencia itinerante.






Enviar un comentario

Nome:
Correo electrónico:
URL:
O teu comentario:

sintaxe html: deshabilitado